“Зариг.мн” сайтын захирал Н.Өнөрцэцэг:
Догдлоод, ээж ааваараа бахархаад, бас ө р өвдөөд нэг л сэтгэл тогтдоггүй ээ. Та нартайгаа хуваалцахаар шийдлээ. Манайх нээх ч олон малтай байгаагүй ээ, гэхдээ ам бүл 7 айлд бол хүрэлцэхээр л байлаа. Нэг өвөл сурагчийн амралтаар хөдөө гэртээ харьтал зуд болж мал маань маш олноороо ү х эж, хөдөө гэрийнхэн маань байдаг өмчөө алдчихсан баргар угтав.
Би ч буцахдаа би л хичээж сайн сурч, гэрийнхэнийгээ авч явахгүй бол энэ хэд маань баларлаа гэж бодож байв. Тэр цагаас хойш аав, ээж маань хуц, ухна хариулж малтай болохоор зүтгэв. Хэдэн ч жил авсан юм дээ. Нэг хуц нэг төлөг, нэг ухна нэг борлон гээд л. Манай нутгийн айлууд xyц, yxнаа өгдөг гэхээр жилдээ 70-80 орчим xyц, yxна цугладаг байв. Эцэг мал хариулахад хэцүү бас эмзэг.
Зуны цагт хоорондоо мөргөлдөөд л нэг нэгийнхээ толгойг шалбалаад тэр хэсэг нь өтнө, намар тогтохгүй айлын хоньруу давхина гээд асуудал ихээ. Аав минь үлийнд уначих шахаж хар хурдаараа өмнүүр нь морьтой давхина. Голын эрэг дээр өнөө хэдэн өттэй малаа цэвэрлэх гэж тонгорч унагаж хөлийг нь боогоод үзэж тардагсан. Одоо ч хумс хуруу гээд хөдөөгийн ажлаас төсөөрч дээ.
Хуц ухна хариулдаг гэхээсээ маш их ичнэ. Хүнээс нуухыг хүснэ. Анги дээр хөвгүүд хааяа асууна энэ жил хэнийх хуц, ухна авч байгаа гэхээр зарим нь Өнөрцэцэгийнх гэхээр нөгөө муу хоёр улаан хацар асахад бэлэн болтлоо улайгаад ширээн дээрээ хэвтэнэ. Малжих зорилготой хуц, ухна хариулсан ч миний сургалтын төлбөрийг төлөх гэж айлуудаас хуц, ухна хариулсны төлбөрт ирсэн төлөг, борлонг тэр чигт нь төхөөрч борлуулна…
Түүнийг харсан миний сэтгэл сэмэрч, ээж аавыгаа их өрөвддөг байлаа. Хуц, ухна ярихаар би эмзэглээд байдаг, одоо ч гэсэн. Гэтэл хөдөө байдаг эгч маань нээх гоё мессеж явуулжээ. Мал тооллого ирээд явлаа, аавынх мянгат малчин болжээ гэнээ.
Би тэр мессежийг уншаад шууд галзуу хүн шиг хашгирч уйллаа. Ариун цагаан хөдөлмөрөөрөө явахад ийм сайхан өдөр ирдэг юм байна. Ээж аав маань хэдийгээр баян тансаг биш ч илүү дутуу харалгүй, өмнөх ажлаа сайн хийж, халуун сэтгэлээр бусдад хандахыг борог амьдралаараа харуулж иржээ. Насаараа мал малласан хоёр маань мянгат малчин болжээ, эвийдээ.
Миний ардын сэтгэл цагаан
Эх сурвалж: yessy.mn
Урлагийнхан дундаа хөгжмийн зохиолч Б.Чинбат хамгын үлгэр жишээ татвар төлөгч
Урлагийнхан шинэ жилээр хамгийн их орлого олдог ч 2 хүн тутмын нэг нь л татвар төлдөг
2020 оноос эхлээд 50 сая төгрөгөөс доош орлоготой иргэдээс 1%-ийн татвар авдаг болох татварын хууль хэрэгжиж эхэлсэн. Тэгвэл 12-р сар урлаг, соёлынхоны хувьд хамгийн их орлого олдог сар. Тэд жилийн хамгийн их орлогыг энэ сард шинэ жилийн баярын арга хэмжээнүүдэд оролцсоноор олдог.
Судалгаагаар олны танил рок попынхон энэ сард багадаа 50 сая төгрөгийн орлоготой байдаг. Харин залуу уран бүтээлчдийн шинэ жилийн тоглолтын дундаж ханш 1,5-3 сая төгрөг байна. Харин хөтлөгч 3-5 сая төгрөгийн ханштай байна.
Олны танил дуучдын уран бүтээлийн ханшийн мэдээллийг хүргэж байна.
.
.
Б.Мөнхбат: Орлогоо нуун дарагдуулбал 30%-ийн торгууль ногдуулдаг
Хоёр уран бүтээлч тутмын нэг татвар төлдөггүй гэсэн судалгаа гарчээ. Жишээ нь Хан-Уул дүүргийн уран бүтээлчдийн 57% нь ХХОАТ төлдөг. Үлдсэн 43% төлдөггүй. Тэд 50 саяас доош орлогынхоо 1 хувиар хувь хүний орлогын албан татвар төлөх ёстой. Гэвч ихэнх нь татвараа үнэн зөвөөр мэдүүлдэггүй. Хэрвээ орлогоо нуун дарагдуулсан тохиолдол 30 хувийн торгууль ноогдуулдаг.
Өнөөдрийн байдлаар ХУД-т ₮7,7 тэрбумын ХХОАТ төвлөрчээ
ХУД-т татвар төлдөг 129,000 иргэн байдаг. Үүнээс 81,000 хүн ХХОАТ төлөх ёстой. Тэдний 11,000 буюу 13% цалингаас бусад орлоготой (үүнд урлаг соёлынхон багтана) бол үлдсэн 70,000 буюу 87% нь цалингийн орлогоос ХХОАТ төлдөг.
Татварын дүнг харвал ХХОАТ төлдөг хувиараа ажил эрхэлдэг 11,000 хүнээс
- – 2019 онд 1152 хүн буюу 10,5 хувь нь 7 тэрбум төгрөгийн татвар төлсөн
- – 2020 онд 2163 хүн буюу 20 хувь 21,3 тэрбум төгрөгийн татвар төлсөн бол
- – 2021 онд урьдчилсан байдлаар 7,7 тэрбум төгрөг төлсөн гэсэн дүн мэдээлэлтэй байна.
ХУД-ийн Татварын хэлтсийн хувь хүний татварын тасгийн дарга Б.Мөнхбат:
Тайлангаа өгдөг урлаг соёлын одод бол цөөхөн. Гэхдээ бас бүгд өгдөггүй гэсэн үг биш юм. Жишээ нь хөтлөгч Д.Одзаяа, жүжигчид сайн тайлангаа өгдөг. Сүүлийн үеийн залуу дуучид ирж маш сайн тайлан өгч, татварын харилцаанд ордог. Энэ нь хамтарч ажиллаж байгаа байгууллагууд хасагдах зардлаа тайлагнахын тулд заавал НӨАТ-ын баримтыг урлагийнханаас авах шаардлага бий болдогтой холбоотой. Ингэснээр тэдний орлого ил болдог. Тайлангаа хоцроосон тохиолдолд 150 нэгжээр торгох хуулийн зохицуулалттай. Харин олсон орлогоо тайлагнаагүй хувь хүнд шлгалт явуулж, хэрвээ орлогоо нуун дарагдуулсан тохиолдолд олсон орлогынхон 30 хувиар торгодог. Жишээ нь 100 сая төгрөгийн орлого олж нуун дарагдуулсан бол 30 сая төгрөгөөр торгуулна гэсэн үг юм.
Хөгжмийн зохиолч Б.Чинбат үлгэр жишээ татвар төлөгч
Хөгжмийн зохиолч Б.Чинбат: Миний хувьд урлагийн салбарт хөл тавьснаасаа эхлэн тайлангаа тогтмол өгч, татвараа төлж байна. Монгол Улсын иргэн бүр татвараа төлөх ёстой. Бидний төлсөн татвараар эмнэлэг, цагдаа, онцгой байдлын ажил урагшилдаг. Тийм учраас бид татвараа цаг тухай бүрт нь төлөх ёстой.
