Түүний төрсөн ах, дүү бас аавынх нь ах гэх настай эр шүүх танхимд иржээ. Шүүх хуралд ар гэрээс нь гурван хүн оролцуулна гэсэн ч эгч нь зүтгэсээр нэмэгдэв. Бүгд л сэтгэл зовнилтой яваа нь илт. Прокурор, өмгөөлөгч, хохирогч, шүүгчийн туслах, шүүгдэгч, ажиглагчид цуглав. Үүн дээр нэмэгдээд үүдээр шүүгч орж ирснээр ирц бүрдэхэд “Мөнх-Эрдэнэ яасан юм бэ” гэж ар гэрийнхэн нь сурав. Энэ асуултын араас гартаа гавтай, эрүүгээр нь дүүрэн сахал ургасан, ядруу царайтай тэр орж ирлээ. “Турчихсан юм уу даа” гэх бодол хамгийн түрүүнд толгойд буув. Ер нь хүн эрх чөлөөгөө хасуулахад сахал шиг хэрэггүй зүйл байдаггүй бололтой, зүс гундахын л нэмэр аж.
“А.л.а.л.ц.ана шүү”, “Баримттай ярина аа” гэдэг үгийг байнга хэлж, ихэнхдээ л Барилга хот байгуулалтын яам, Гадаад харилцааны яам, Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны үүдний хамгаалагч нартай харилцааны асуудал үүсгэж явсан тэрбээр өнөөдөр хуулийг, шүүхийг харин ч нэг хүндэтгэж байна аа. Д.Мөнх-Эрдэнээс гадна өөр дөрвөн хүн “шүүгдэгч”-ийн ширээний ард суужээ. Нэрлэвэл: 1. УИХ-ын Тамгын газрын Хэвлэл, мэдээлэл олон нийттэй харилцах хэлтсийн дарга асан Б.Эрдэнэбаяр. 2.БОАЖЯ-ны Тусгай хамгаалалттай бүс нутгийн удирдлагын газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэж байсан Д.Батмөнх. 3. Богдхан уулын дархан цаазат газрын хамгаалалтын захиргааны даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Н.Пүрэвжав. 4. “Монгол Глобал” ХХК-ийн захирал Б.Ганбаяр.
Б.Мөнх-Эрдэнэ эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон. Төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан. Бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдсан, илт худал мэдээллийг олон нийтэд тараасан. Хууль сахиулагчийг албан үүргээ биелүүлж байхад нь хүч хэрэглэж, эсэргүүцсэн гэсэн дөрвөн я лл ах дүгнэлттэй.
Харин Б.Эрдэнэбаяр, Д.Батмөнх, Н.Пүрэвжав, Б.Ганбаяр нарыг Д.Мөнх-Эрдэнээс хахууль авсан гэх хэрэгт я ллагд агчаар татсан байна. Нийт таван хүнд яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн. Хүний амьдрал шийдэх шүүх хурал тул хэнээр өмгөөлүүлэх вэ гэдэг чухал байна.
Шүүгч алхаа цохисноор шүүх хурал эхэлсэн. Гэвч Б.Ганбаярын өмгөөлөгч шүүх хурлыг хойшлуулах хүсэлт гаргажээ. Харин Д.Мөнх-Эрдэнийн нэг өмгөөлөгч шүүх хуралд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй аж. Энэ өмгөөлөгчийн талаар прокурор “Өмнө товлосон шүүх хуралд ч энэ өмгөөлөгч “Хөгжлийн банкны” шүүх хуралдаан давхацсан тул” шүүх хурлыг хойшлуулж өгнө үү гэдэг хүсэлт ирүүлсэн. Гэвч тэрбээр тухайн шүүх хуралд оролцоогүй нь тогтоогдсон. Тиймээс энэ өмгөөлөгчийг шүүх хуралдаанд саад учруулж байна гэж үзэж буй” гэв. Мөн Д.Мөнх-Эрдэнийн зүгээс эрх ашгийг нь хамгаалж чадах эсэх нь эргэлзээ төрүүлж байгаа учраас энэ өмгөөлөгчөөсөө татгалзах хүсэлт гаргажээ. Ингээд шинээр өмгөөлөгч авах гэхээр 461-т хоригдож байгаа учраас өмгөөлүүлэх эрх хаалттай байна. Иймд шүүх хурлыг хойшлуулж өгөхийг хүсэв.
Д.Мөнх-Эрдэнэ шүүхээс гурван зүйл хүссэн… Нэгдүгээрт, өмгөөлөгчөөсөө татгалзсан. Шинэ өмгөөлөгч сонгох тул шүүх хурлыг хойшлуулж өгөх Хоёрдугаарт, аав нь хүнд хагалгаанд орсон, биеийн байдал тааруу байгаа. Иймд аавтайгаа уулзах боломжоор хангаж, батлан даалтад гаргах. Гуравдугаарт, Гадаад харилцааны яамнаас гомдол гаргасан хохирогчийг болон тус яаманд хэлтсийн даргын алба хашдаг өөр нэгнийг шүүх хуралд гэрчээр биечлэн оролцуулахыг хүсэв.
Түүний дээрх гурван хүсэлтээс шүүгч нэгийг л хүлээн авав. Тодруулбал, шинэ өмгөөлөгч авах хүсэлтийг нь хүлээн авч шүүх хуралдааныг дөрөвдүгээр сарын 4-ний өдрийг хүртэл хойшлуулсан. Харин батлан даалтад гаргах, хохирогчийг шүүх хуралд оролцуулах хүсэлтээс нь татгалзав. Д.Мөнх-Эрдэнэ “Хүний амьдрал шийдэх шүүх хурал тул хэнээр өмгөөлүүлэх вэ гэдэг чухал байна. Намайг дөрвөн хэрэгт холбогдуулан я лл ах дүгнэлт үйлдсэн. Үүнээс авлигатай холбоотой хэргийн материалтай би огт танилцаагүй, АТГ танилцуулаагүй. Хуулийн зүйл заалт гээд маш нарийн төвөгтэй зүйлс байдаг учраас заавал өмгөөлөгчөөр дамжуулан танилцахгүй бол ойлгохгүй зүйлс ч бий.
Өмгөөлөгч авъя гэхээр 461-ээс гарч чадахгүй. Иймд өмгөөлүүлэх эрхийг минь хангах үүднээс батлан даалтад гаргаж өгөхийг хүсье. Намайг маршрут зөрчсөн гэдэг үндэслэлээр дахин цагдан хорьсон. Энэ зөрчил арилсан. Цаашид шүүхэд хугацаандаа ирж цагаа бүртгүүлээд явах тул цагдан хориог цуцалж өгч, аавтайгаа уулзах боломжоор хангаж өгнө үү гэж чин сэтгэлээсээ хүсэж байна” гэсэн.
Мөн түүний өмгөөлөгч М.Чинзориг “Цагдан хорих гурван л үндэслэл бий. Оргон зайлсан, оргон зайлахыг завдсан, хэргийн ээдрээ төвөгтэй байдал. Д.Мөнх-Эрдэнэ бол АН-ын бүлгийн зөвлөх гэдэг статустай хүн. Тэр зөвлөхийн ажлаа л хийсэн. Гэхдээ энэ зөрчил нь арилсан, 45 хоног өнгөрчхөөд байхад цаашид үргэлжлүүлэн цагдан хорих үндэслэл байхгүй. Эхнэр, дөрвөн хүүхэд нь ард нь хүлээж байгаа. 74 настай хөгшин аав нь хүүтэйгээ л уулзмаар байна гээд бие нь тааруу байгаа ч хөнжилд боолгоод өнөөдөр гадаа ирчихсэн машинд хүлээж байна” гэлээ.
ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР: Нийслэлийн прокурорын газраас шүүгдэгч Д.Мөнх-Эрдэнэ нартЭрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, 22.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэг, 22.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, 13.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 23.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус заасан гэмт хэрэгт эрүүгийн хэрэг үүсгэж, я ллагд агчаар татан я л лах дүгнэлт үйлдэж хэргийг Сүхбаатар дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд шилжүүлсэн. Шүүх хуралдааныг 2023 оны 03 дугаар сарын 10-ны өдрийн 10.00 цагт товлосон боловч шүүгдэгч Б.Ганбаяр, Д.Мөнх-Эрдэнэ нарын өмгөөлөгчид шүүх хуралдаан давхацсан тул шүүх хуралдааныг хойшлуулж өгнө үү гэх хүсэлт ирүүлснийг шүүх хүлээн авч шүүх хуралдааныг 2023 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 10.00 цаг хүртэл хугацаагаар хойшлуулж, шүүгдэгч нарт урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үлдээж шийдвэрлэв.
ХУУЛИЙН ЗААЛТ: Эрүүгийн хуулийн 22.5 дугаар зүйл. Хахууль өгөх 1.Өөртөө, эсхүл бусдад давуу байдал бий болгох зорилгоор бусдад албаны чиг үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдалтай нь холбогдуулан мөнгө, эд зүйл өгсөн, эдийн бус баялаг, тэдгээрийг өмчлөх эрхийг шилжүүлсэн, төлбөргүй, эсхүл хөнгөлөлттэй үйлчилгээ үзүүлсэн, эсхүл эдгээрийг амласан, санал болгосон бол нийтийн албанд ажиллах, мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулах эрхийг хоёр жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хасаж хоёр мянга долоон зуун нэгжээс арван дөрвөн мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар хо рих я л шийтгэнэ.
22.1 дүгээр зүйл. Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах 2.Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж их хэмжээний хохирол учруулсан бол нийтийн албанд ажиллах эрхийг хоёр жилээс найман жил хүртэл хугацаагаар хасаж хоёр жилээс найман жил хүртэл хугацаагаар хо рих я л шийтгэнэ.
13.14 дүгээр зүйл. Худал мэдээлэл тараах 1.Хүний нэр төр, алдар хүнд, хуулийн этгээдийн ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан илт худал мэдээллийг олон нийтэд тараасан бол дөрвөн зуун тавин нэгжээс нэг мянга гурван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр зуун дөчин цагаас долоон зуун хорин цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл нэг сараас гурван сар хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах я л шийтгэнэ.
23.1 дүгээр зүйл.Хууль сахиулагчийг эсэргүүцэх 1.Хууль сахиулагчийг албан үүргээ биелүүлэхтэй нь холбогдуулан хүч хэрэглэсэн, хүч хэрэглэхээр заналхийлж эсэргүүцсэн бол хоёр мянга долоон зуун нэгжээс арван дөрвөн мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ. Дээрх шийдвэрийг танилцуулаад шүүгч алхаа цохисноор шүүх хурлыг хаав. Д.Мөнх-Эрдэнийн эгч нь хаалгаар гарч буй шүүгчид хандан “Хүнд ядаж аавтайгаа уулзах эрх байж болно биз дээ” гэж сүр сархийв. Хариуд нь шүүгч “Хүсэлтээ бичээд уулзаж болно” гэв. Энэ зуурт Д.Мөнх-Эрдэнийг ажвал үсээ хажуу тийш нэг илж, хамраа чимхэж аваад гартаа гаваа зүүлгэв. Тэр өнөөдөр энд батлан даалтад гарна, гэртээ харина гэх горьдлоготой ирсэн ч тэгтлээ их итгэл тээгээгүй бололтой.
Д.Мөнх-Эрдэнийг 30 хоног цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг нэгдүгээр сарын 23-нд авсан. Өнөөдөр гуравдугаар сарын 12. Түүнийг “гэмт хэрэг үйлдэж болзошгүй талаар бүхий баримт мэдээлэл байгаа…” гэх үндэслэлээр цагдан хорьж буй. Тэр өнөөдөр энд батлан даалтад гарна, гэртээ харина гэх горьдлоготой ирсэн ч тэгтлээ их итгэл тээгээгүй бололтой. Гар утсаараа хаа сайгүй шууд дамжуулалт хийж, хэт задгай үг хэллэгээр хэнбэгуайг ч загнаж явдаг иргэн Д.Мөнх-Эрдэнийн хүлцэнгүй, номхон дүр нүдэнд содон буув. Шууд дамжуулалтыг нь үзээд “Арай хэтэрхий юм” гэх бодол төрдөг байсан ч энэ удаад аавтайгаа амьдад нь уулзахыг хүссэн түүний үг хөндүүр сонсогдсон.
Түүний дарвиж, дуугарч явах үедээ хийсэн хамгийн сүүлийн бичлэгийг нь үзвэл Гадаад харилцааны яамны үүдэнд тус яамны Төрийн нарийн бичгийн даргатай зөрчилджээ. “Хамт талбай явъя, 50 мянган ам.доллароо төл”, “Чи партиз, чи тролл” гэх яриа тэдний дунд өрнөжээ. Өнөөх нь Д.Мөнх-Эрдэнийг “Чи я л эдлээд байж байх ёстой хүн шүү” гэсэн байна. Хариуд нь мань эр мэдээж “май”.
Д.Мөнх-Эрдэнэ Ардчилсан намын гишүүн. Намынхны зүгээс түүнийг өмгөөлж “Хараал ерөөл хэлдэг ч түүний яриа нийгмийн сэтгэл зүйд хамгийн сайн хүрдэг” гэж даруй суллахыг шаардсан мэдэгдэл гаргаж байв. Буруутгаж, адлах, зөвтгөж, зөөллөх үгтэй нийгмийн нэг ийм дүр гэмт хэрэг үйлдэж болзошгүй тул 461-т цагдан хоригдож байна. Харин түүний гэмт хэрэгтэн мөн эсэхийг шүүх тогтооно. Мэдээллийн эх сурвалж: gogo.mn
