АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуулиар дэлхийн бодлогыг тодорхойлдог хүчирхэг гүрэн улсынхаа удирдагчийг хэрхэн сонгодог талаар дэлхий нийтээрээ үлгэр жишээ авах шиг боллоо. Сонгуулийн арвин туршлагатай технологийн дэвшлийг дээд зэргээр ашигладаг, ардчиллыг дээд зэргээр хүндэлдэг болох нь үүгээр ажиглагдлаа. Бүх явц ил тод минут тутамд АНУ-н нийт нутаг дэвсгэр дээр санал өгсөн байдал, нэр дэвшигчдийн хоорондын харьцааг шууд харуулж чадаж байгаа нь үнэхээр бахархмаар санагдлаа. Цар тахалын улмаас 90 гаруй сая хүн сонгуулийн санал өгөх байр руу очиж өөрсдийгөө эрсдэлд оруулахгүй тулд шуудангаар болон цахимаар өгсөн байх юм.
Иргэний сонгох, сонгогдох эрхийг дээд зэргээр хангаж чадсан үлгэр жишээ сонгууль болоод өнгөрөв. Тэр дундаа гол хоёр нэр дэвшигчийн байр суурь, сошиал орчинд түгээж буй мессеж нь зөвхөн АНУ бус дэлхийн бүх улсуудад ямар их нөлөөтэй байгааг бид бүгд харлаа. ‘Шадав нь авна уу, Готов нь авна уу хамаа алга’ гэдэг шиг бидэнд АНУ-г хэн удирдах нь падгүй гэж ойлгодог цаг ард хоцорчээ. Учир нь тус улсыг хэн, ямар үзэл бодолтой хүн удирдах нь манай улсын эдийн засаг, улс төр, гадаад харилцаанд асар их нөлөөлдөг бөгөөд бид ч цаашид ямар стратеги, зорилготой ажиллахаа үр дүнгээс шалтгаалж төлөвлөх ёстойг тодоос тод харууллаа.
Тэдний халз мэтгэлцээнийг ямар өндөр түвшинд зохион байгуулж чадаж байгааг харахад манай улсын Сонгуулийн ерөнхий хороо сурах, үлгэр жишээ авах зүйл асар их байгааг ойлгоод авлаа. ‘Бид ч гурилддаг юм байна дөө’ гэдэг шиг сонгуулийн үеэр дэлхийд байхгүй зөвхөн Монголоос л гарах ‘царцаа’, мөнгө тараах, хар пи-ар цацах, эсрэг талын ухуулагч, ажилтнуудыг элдвээр дайрах, гүтгэх, биед халдах гээд аргуудаасаа салахгүй бол бид сонгууль хийгээд хэрэг байнуу ч гэж ихэнх иргэд итгэл алдарч эхэлжээ. Аливаа зүйлийг нууж, хаах тусам л эргэлзээ, үл итгэх байдал, үр дүн хуудаатай байх магадлал өндөрсч үүнийгээ дагаад элдэв хэрүүл маргаан үүсдэг нь батлагдсан. 2024 онд Монголчууд энэ хэвээрээ байвал санал өгөх хүн 20 хувьд ч хүрэхгүй байх магадлалтай гэж мэргэжлийн судлаачид анхааруулаад эхэлжээ.
Иймд 2021 оны МУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуулийг шинэ, дэвшилтэт, сонгодог, дэлхийд үнэлэгдэх хэлбэрээр зохион байгуулж чадвал Монгол улсын маань нэр хүнд дэлхийд үнэлэгдэх юм. Үгүй бол бид ухарсаар л, цаг хугацаа алдсаар л, өөрсдийнхөө амьдралаас хумсалсаар л, ирээдүйн сайн сайханд хүрнэ гэсэн зорилгодоо хэзээ ч хүрэхгүй намаг, балчиг дундаа үлдэх нь байна шүү. Манайхан шооч улс юм АНУ-д 70 гарсан өвгөд ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөж байхад манай 70 гарсан өвгөд автобусны суудалд тэмцэлдэж явах юм даа гэсэн байгаа нь хөгжлийн ялгааг хамгийн тодоор харуулаад өгөх шиг болоо.
