Маргааш 14.00 цагаас Хан- Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд Н.Түвшинбаярт холбогдох эрүүгийн хэргийн шүүх хурлын урьдчилсан хэлэлцүүлэр болно. Уг хурлыг сурвалжлахаар нэр бүхий 9 хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас шүүхэд хүсэлт ирүүлжээ.
Гэвч хуралд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийг оролцуулахгүйгээр шийдсэн байна. Учир нь хохирогчийн өмгөөлөгч нар болон яллагдагчийн өмгөөлөгч Л.Данзанноров нараас гаргасан саналыг үндэслэн ийнрүү урьдчилсан хэлэлцүүлгийн шүүх хуралд хэвлэл мэдээллийнхнийг оролцуулахгүй байхаар шийдвэрлэжээ.
Японы эрх баригчид “газар нутгийн” эрэлд гарлаа
Японы эрх баригчид тус улсад хүчтэй газар хөдлөлт болбол 200 мянган хүн амиа алдах магадлалтай гэж үзэж байна.
Судлаач, мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар, есөн баллын хүчтэй газар хөдлөлт нь 220 мянга хүртэлх барилга байгууламжийг бүрэн сүйтгэж, эдийн засагт нийт 275,5 тэрбум ам.долларын хохирол учруулна гэсэн тооцоо гаргажээ.
Японы зүүн хойд болон хойд хэсэгт орших долоон мужид есөн баллын хүчтэй газар хөдлөвөл 200 мянга хүртэлх хүн нас барж магадгүй бөгөөд газар хөдлөлтийн эх үүсвэр нь Номхон далайн ёроолд байна гэсэн урьдчилсан тооцоо гарлаа. Японы Засгийн газрын мягмар гараг /2021.12.21/-т нийтэлсэн албан ёсны урьдчилсан дүн мэдээнд дээрх сэрэмжлүүлэг, сануулгыг дурджээ.
Шинжээчдийн үзэж байгаагаар, газар хөдлөлт болсон тохиолдолд цүнами болж, иргэд үй олноороо байгалийн гамшгийн хохирогч болно гэжээ.
Газар хөдөлж, цүнами үүссэнээр 220 мянга хүртэлх барилга байгууламжийг бүрэн сүйтгэж болзошгүй бөгөөд Япон даяар эдийн засгийн нийт хохирол 31,3 их наяд иен буюу 275,5 тэрбум гаруй ам.долларт хүрнэ гэсэн байна.
Кишида Фүмио тэргүүтэй Японы Засгийн газар ирэх оны эхээр учирч болзошгүй хохирлыг бууруулах цогц арга хэмжээний тактик, төлөвлөгөөг зарлах бодолтой байгаа аж.
Тодруулбал, цүнамиг болохоос нь өмнө урьтаж хүн амыг аюулгүй газарт нүүлгэн шилжүүлэх ажлыг үр дүнтэй зохион байгуулбал байгалийн гамшигт амь үрэгдэгсдийн тоог даруй 80 хувиар бууруулах боломжтой гэж шинжээчид сүүлийн тайландаа дурджээ. Үүний зэрэгцээ хамгийн тааламжгүй нөхцөлд буюу шөнийн цагаар, өвлийн улирлын дунд үед хүчтэй газар хөдлөлт болбол хохирогчдын тоо нэмэгдэх болно гэжээ.
2011 оны гуравдугаар сарын 11-нд Японы Хоншюү буюу Төв арлын зүүн хойд эргийн ойролцоо есөн баллын хүчтэй газар хөдлөлт болж, түүнээс үүдэлтэй цүнамигийн улмаас 20 мянга гаруй хүн амиа алдаж, ор сураггүй болсон гашуун түүх бий. Цүнами мөн “Фүкүшима-1” Атомын Цахилгаан Станц /АЦС/-д нөлөөлж, өргөн уудам газар нутгийг цацраг идэвхт бодисоор бохирдуулсан удаатай. АЦС-ын хор хохирол одоо хэр нь арилаагүй байгаа юм.
Энэ мэтээр Японд ойр ойрхон газар хөдлөлт, цүнами зэрэг байгалийн ноцтой үзэгдэл болох нь тус арлыг далайн усанд автаж, доош суух явцад багагүй нөлөө үзүүлнэ гэж эрдэмтэд дүгнэж байгаа юм.
Ойрын арван жилийн хугацаанд хамгийн багадаа дэлхийн таван улс орон газрын хөрснөөс арчигдан үгүй болно гэсэн таамгыг шинжээчид хийсний дотор арлын Япон улс багтсан. Таамгыг дурдваас, 2010 онд Японд аймшигтай газар хөдлөлт болсны улмаас тус улсын хэд хэдэн хот бараг бүхэлдээ сүйрсэн. Япон бол арал дээр оршин тогтнож буй дэлхий дээрх хамгийн “эмзэг” улсад тооцогддог. Тэнд бараг өдөр болгон шахуу газар хөдөлдөг гэхэд хилсдэхгүй.
Байнгын газар хөдлөлт, цүнами, галт уулын дэлбэрэлтээс үүдэлтэй бүс нутаг, газар зүйн онцлогийн хувьд тун тогтворгүй учир Япон улс ойрын хэдэн арван жилд арал нь бүхэлдээ усанд автаж, газрын хөрснөөс арчигдан үгүй болж мөхөх аюул эрсдэлтэй орны тоонд зүй ёсоор орж байгаа юм гэжээ.
Тиймээс ч, Японы үе үеийн эрх баригчид газар нутгийн “эрэлд” гарсаар ирсэн. Тэдгээрийн нэг тод жишээ бол, Курилын цувраа арлын асуудлаар ОХУ-тай газар нутгийн маргаантай байсан хэвээр байгаа юм.
Үүнтэй холбогдуулан НҮБ-аас Япон улс хэрэв арал нь доош сууж, хүн амьдрах аргагүйд хүрвэл япончуудыг дэлхийгээр тараан байршуулна гэж мэдэгдэж байсан юм.
(Эх сурвалж: Kyodo; Planetanovosti)
