Цар тахлын үед халдвар авсан иргэд эмчилгээндээ “Арбидол” эмийг хэрэглэж буй. Гэвч эмийн компаниуд тус эмний үнийг 3-4 дахин өндөр үнээр худалдаалж буй талаар олон нийт нийгмийн цахим сүлжээнд шүүмжилж байгаа юм. Тиймээс уг асуудлаар Үндэсний аудитын газраас шалгалт хийжээ.
Шалгалтаар зах зээл дээр эмийн сангуудаар худалдаалагдаж буй 100 мг “Арбидол” эмийг Эрүүл мэндийн яаманд нийлүүлсэн үнээс 43 орчим хувиар, 200 мг “Арбидол” эмийг 46 орчим хувиар өндөр үнэтэй борлуулж байгаа нь тогтоогджээ.
Тодруулбал, 2021 оны эхний хагас жилийн байдлаар Эрүүл мэндийн сайдын А/240, А/276, А/352 дугаартай 3 удаагийн тушаалаар виpycийн эсрэг Умифеновир (худалдааны нэршил нь Афлюдол, Арбидол, Арбивир), Фавипиравир эм болон Ремдесивир т.а.р.и.л.г.ы.н э.м.и.й.г гаднын үйлдвэрлэгч орнуудаас оруулж ирэх нэг удаагийн импортын лицензийг давхардсан тоогоор нийт 15 компанид олгожээ.
Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.1.5-д заасны дагуу гамшгийн онц нөхцөл байдал зарласан, гамшгаас хамгаалах бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн үед нээлттэй буюу хязгаарлагдмал тендер шалгаруулалтын журмын дагуу тендер хүлээн авах доод хугацааг мөрдөх боломжгүй тохиолдолд гэрээ шууд байгуулах аргаар төсвөөс худалдан авалт хийж болохоор хуульчилсан байдаг.
Үүний дагуу Эрүүл мэндийн яамнаас 2021 оны 4, 5 дугаар сард 3 эм ханган нийлүүлэх байгууллагаас нийт 1,124,204,800.00 төгрөгөөр Умифеновир /Арбидол/ 200мг, 100мг вирусийн эсрэг эмийг 931,176 ширхэг, 2 байгууллагаас 449,595,520.00 төгрөгөөр 4000 ширхэг Ремдесивир т.а.р.и.л.г.ы.н э.м.и.й.г гэрээ шууд байгуулах аргаар худалдан авах гэрээ байгуулснаас олгосон санхүүжилтийн гүйцэтгэл 2021 оны 06 дугаар сарын 16-ны өдрийн байдлаар 759,133,600.00 төгрөг буюу 48.2 хувьтай байна.
Аудитын дүгнэлтээр зах зээл дээр эмийн сангуудаар худалдаалагдаж буй 100 мг “Арбидол” эмийг Эрүүл мэндийн яаманд нийлүүлсэн үнээс 43 орчим хувиар, 200 мг “Арбидол” эмийг 46 орчим хувиар өндөр үнэтэй борлуулж байжээ.
Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.5, 6 дугаар зүйлийн 6.1, 6.2.9-д заасны дагуу зайлшгүй шаардлагатай эмийн жагсаалтад оруулан баталсан эмийн үнэд төрөөс зохицуулалт хийх боломжтой байдаг тул цаг үеийн нөхцөл байдлаас шалтгаалан виpycийн эсрэг э.м, т.а.р.и.л.г.ы.н э.м.и.й.н мэдээллийг тус жагсаалтад оруулан, эм ханган нийлүүлэх байгууллага, эмийн сангуудаар зарагдаж байгаа эмийн үнэ хэт өндөр байхаас сэргийлж үнийн зохицуулалт хийх зөвлөмжийг Эрүүл мэндийн яаманд өгч байна.
Мөн Эрүүл мэндийн яам нь 2021 онд kopoнaвиpycт халдварын эмчилгээнд хэрэглэх эм /Умифеновир, Фавипиравир болон Ремдесивир/-ийн 5 удаагийн худалдан авалтын буюу 899,254,800.00 төгрөгийн мэдээллийг Шилэн дансны тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.4.3-т заасны дагуу ил тод мэдээлээгүй байна.
Түүнчлэн, хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.4.4-т заасан таван сая төгрөгөөс дээш үнийн дүн бүхий худалдан авалтын нийт 759,133,600.00 төгрөгийн 4 гүйлгээний мэдээллийг Шилэн дансны нэгдсэн цахим хуудаст мэдээлээгүй байсныг ил тод байршуулж, нэг удаагийн импортын лицензийн зөвшөөрөлтэй байгууллагуудыг тендер шалгаруулалтад оролцох тэгш боломжоор хангах зөвлөмжийг аудитад хамрагдсан байгууллагуудад өгчээ.
